Cursus sterrenkunde 2012 AWSV Metius  i.s.m. VUCAS (Volksuniversiteit Castricum)
Alkmaarse Weer- en Sterrenkundige Vereniging Metius
Begrijp straks meer over Planeten, Sterren, sterrenstelsels, Quasars, Pulsars, Zwarte gaten, de Hubble constante en het uitdijend heelal.   Onze cursus Inleiding Sterrenkunde bij VUCAS (Castricum) start volgens planning op dinsdag 10 januari 2012 De cursus omvat 10 avonden, steeds op de dinsdag. De lessen beginnen om 19.30 en eindigen om 21. 45 uur, met een kwartier koffiepauze halverwege. Aanmelden kan via de website van VUCAS:  www.vucas.nl  waar u ook informatie over de cursusgelden en de cursuslocaties vindt. Deze cursussen gaan alleen bij voldoende inschrijvingen door.   De in de kop genoemde begrippen komt u vaak tegen in kranten en tijdschriften. Interessant? Ja! Moeilijk? Wel nee! Volg gewoon onze Basis Cursus Sterrenkunde en u kunt de discussies in de artikelen volgen. De cursus kan ook het begin zijn van een interessante hobby. De cursussen Inleiding Sterrenkunde worden verzorgd door deskundige leden van de Alkmaarse Weer- en Sterrenkundige Vereniging Metius. Het docententeam bestaat uit Piet Cijsouw (tevens algehele organisatie), Hans Klein Woud, Henk Klippel, Hans Dijkstra en Rob Steegs. Een voortgezette schoolopleiding is niet noodzakelijk, evenmin als kennis van wiskunde en natuurkunde, maar met deze kennis wordt uw inzicht in de materie wel extra verrijkt. Voor nog studerenden is deze cursus ook aantrekkelijk. In 10 lessen  worden veel aspecten van de tegenwoordige astronomie behandeld, waar relevant samen met de ontwikkelingsgeschiedenis ervan. Belangrijke onderwerpen zijn: zon, aarde, maan en hun onderlinge bewegingen, ons zonnestelsel met de beschrijving van de aard van de planeetbanen, afstanden en oriëntatie in het heelal, werken met een planetariumprogramma, telescopen en beeldvorming daarin, licht en spectra, het Dopplereffect, gebruik van andere delen van het electromagnetische spectrum, radiosterrenkunde, ons beeld van de melkweg, filters en spectroscopie, de zwaartekracht en zijn effecten, dubbelsterren, Cepheïden en nogmaals afstandsbepalingen, sterrenstelsels, de uitdijing van het heelal, Herzsprung­Russeldiagram, de levensloop van sterren, novae en supernovae, neutronensterren, pulsars, zwarte gaten, evolutie van het heelal, de vorming van sterren en sterrenstelsels, quasars, inleiding in de speciale relativiteitstheorie en zijn gevolgen voor de cosmos. Een van de lessen wordt uitgetrokken voor waarnemingen buiten. Bij slecht weer komt hiervoor in de plaats een extra les met een boeiend sterrenkundig onderwerp. Als cursusmateriaal wordt gebruikt de nieuwste uitgave van Kijk op de Cosmos van dr. F.J. Albers, uitgegeven door de bevriende organisatie Copernicus. Verder krijgt iedere cursist een CD met een pdf-file van de gebruikte powerpointpresentatie. In 2010 werd de cursus geheel gereviseerd en geactualiseerd. Metius streeft ernaar, om een vervolgcursus op te zetten waarvoor de hierboven beschreven inleidende cursus de voorkennis biedt. In de vervolgcursus zal wel wiskunde en natuurkunde (op VWO-Natuur en Techniekniveau) gebruikt worden.   Uitgebreide informatie over de cursus Sterrenkunde – een kennismaking te verzorgen door Metius voor de Volksuniversiteit Castricum. in de winter van 2012 CURSUSLOCATIE:  Clusius College Oranjelaan 2a , 1901 TX Castricum Structuur: de cursus loopt iedere dinsdagavond van 10 januari t/m 20 maart, met uitzondering van 28 februari (voorjaarsvakantie). Hij bestaat uit 9 gewone modules en 1 waarneemmodule de cursustijden zijn 19.30 tot 21.45 uur, met een kwartier koffiepauze halverwege er is geen voorkennis nodig (maar voor sommige onderwerpen leidt enige kennis van natuurkunde en wiskunde wel tot een dieper begrip) de cursus is in het afgelopen jaar geheel vernieuwd de cursus wordt met behulp van powerpointpresentaties gegeven als cursusmateriaal wordt gebruikt een uit te reiken CD met pdf-files van deze powerpointpresentaties en een eenvoudig planetariumprogramma, plus een boek     (Kijk op de Cosmos, van F.J. Albers, nieuwe editie). Hiervoor betaalt u ca. € 20,--.     Het boek bevat ongeveer dezelfde stof, maar in de cursus gaan we daar op een wat andere manier doorheen het is mogelijk om een exemplaar van het magazine “Focus op het Heelal” en een sterrenschijf tegen gereduceerde prijs aan te schaffen; nodig is dit niet de docenten van de cursus zijn enthousiaste en ter zake kundige leden van de Alkmaarse Weer- en Sterrenkundige Vereniging “Metius”; voor de activiteiten van Metius zie www.metius.nl     Uitgebreide inhoudsbeschrijving: Module 1: Inleiding met een schets van de te gebruiken bekende begrippen; zon, aarde en maan: groottes en afstanden; de kalender, zonnedag en sterrendag, de onderlinge bewegingen van zon, aarde en maan, siderisch en synodisch, de seizoenen, de schijngestalten van de maan, zons- en maansverduisteringen, eb en vloed, de globale ouderdom van aarde en maan Module 2: Het zonnestelsel, de onderlinge verhoudingen van de afmetingen van de planeten en van de afstanden van de planeten tot de zon, korte beschrijving van de planeten en hun belangrijkste manen, de beweging van de planeten langs de hemel, opposities en conjuncties, de eerste indruk van de lichtsnelheid Module 3: Vervolg zonnestelsel: planetoïden kometen, de Oortwolk en de Kuipergordel, botsingen en inslagen; soorten sterren: hoofdreekssterren, witte dwergen, neutronensterren, rode reuzen, superreuzen, zwarte gaten; dubbelsterren (visueel, astrometrisch en spectroscopisch), veranderlijke sterren (bedekkingsveranderlijken, eruptieve sterren, sterexplosies); afstandsbepaling in het heelal door cepheïden, nova’s en supernova’s; eigen beweging van sterren, de eigen beweging van de zon   Module 4: De ontwikkeling van de sterrenkunde door de eeuwen heen: sterrenkunde voor de landbouw en religie, tijdsbepaling, zonnewijzers, navigatie op zee, de sextant, coördinatensystemen op aarde en aan de hemel, ecliptica, equator en lentepunt, kijkers, “star hopping”, “seeing”, “volgen”, demonstratie van een planetariumprogramma Module 5: Licht: electromagnetische straling, spectraallijnen, lichtsterkte, magnitudes, spectrale klassen, Hertzsprung-Russel diagram, chemische samenstelling van sterren, Doppler effect, roodverschuiving; zwaartekracht: wetten van Newton en van Kepler, het belang van gravitatie in de astronomie, ontsnappingssnelheid, maan-, planeet- en komeetbanen, getijdenkrachten Module 6: Het instrumentarium van de sterrenkundige: optica, kijkers en telescopen, azimutale en equatoriale opstelling, interferometrie, ruimtetelescopen, filters, spectrografen, astrofotografie, missies naar planeten; het scala van electromagnetische straling, kosmische straling, detectie van stof, neutrino’s en zwaartekrachtgolven Module 7: levensloop van sterren: contractie van gaswolk, protoster, kernfusie; levensloop van een ster ter grootte van de zon, het verloop in het Hertzsprung-Russel diagram, het reuzenstadium, instabiliteiten, ineenstorting; idem met een massa van 10 maal die van de zon met supernovastadium en de vorming van een neutronenster of zwart gat; dubbelsterren met overdracht van materie, nova’s Module 8: Ons beeld van de melkweg: nevels en de diverse soorten ervan, sterrenstelsels en hun types, hoe groot is de melkweg, het werk van Oort, de melkweg in kaart gebracht, de verdeling van sterrenstelsels in de ruimte, actieve stelsels, botsende stelsels; cosmologie: de uitdijing van het heelal, de Hubbleconstante, de oerknal, achtergrondstraling, ontstaan van sterren en sterrenstelsels, de vorming van zwaardere elementen, botsingen tussen sterrenstelsels, stervormingsgebieden, de toekomst van het heelal, de versnelde uitdijing. Module 9: Relativiteitstheorie: de constante lichtsnelheid, Einstein en zijn postulaten; speciale relativiteitstheorie: tijdvertraging, lengtekrimp, gelijktijdigheid, ruimtetijd, massa en energie; de algemene relativiteitstheorie: gravitatie en versnelling, kromming van de ruimte en afbuiging van licht, gravitatielenzen, gravitationele roodverschuiving, tijddilatatie.   De waarneemmodule: Eén van de dinsdagavonden, maar na de eerste vier keer en met mooi weer en wanneer er geen storende maan is, gaan we naar buiten om met het blote oog en met een kijker een aantal verschijnselen aan de hemel waar te nemen. Wanneer de weersomstandigheden dit niet toelaten, verzorgen we een extra module over een interessant onderwerp op de binnenlocatie.   Hieronder enige foto's gemaakt bij eerder in gegeven cursussen     De cursisten van de cursus 2010/2011 op de afsluitbijeenkomst op 6 januari 2011 Meer foto's op Picasa-web, klik hier       Op 15-01-2009 werd de cursus 2008/2009 afgesloten met een diploma uitreiking Op de bovenstaande foto, gemaakt door Leendert Lambach, de docenten Henk Klippel, Willem Jan Braakman en Henk Torenvliet tussen de cursisten. Klik hier voor een foto in hogere resolutie.   Docenten Willem Jan Braakman, Henk Torenvlied en Gerard Hoogeland tussen de cursisten van 2007 / 2008 na de diploma-uitreiking. klik hier voor een foto in hogere resolutie en download daarvan met rechter muisknop Docenten Henk Torenvlied en Gerard Hoogeland  tussen de cursisten bij het afsluiten van de cursus 2007 (jan-apr) Klik hier voor een foto in hogere resolutie. Via de rechtermuisknop ook te downloaden Docenten Henk Torenvlied en Frans Nieuwenhout tussen de cursisten bij het afsluiten van de cursus 2006/2007 Klik hier voor een foto in hogere resolutie. Via de rechtermuisknop ook te downloaden De cursisten van 2005 samen met de drie docenten: Willem Jan Braakman, Henk Torenvliet en Gerard Hoogeland Klik hier voor een hogere resolutie en download via rechter muisknop		Cursus sterrenkunde   Voor de dertiende keer! De cursus sterrenkunde werd ook in 1998, 1999, 2000 2001, 2003, 2004 (2x), 2005, 2006, 2007(2x) en 2010 gegeven en is voor het seizoen 2011/2012 weer in het programma van de VU Alkmaar opgenomen en nu ook bij de VU- Castricum. In 2000 werd de cursus aangepast en van 10 naar 12 lessen uitgebreid. In 2010 werd de cursus geheel gereviseerd en geactualiseerd. Nieuwe docenten hebben plaatsgenomen in het docententeam.   Bij helder weer zal tijdens één van de lessen een telescoop aanwezig zijn om naar de maan, sterren en planeten te kijken!   Voor inhoudelijke info over de cursus email naar: p.l.cijsouw@quicknet.nl   Wij heten u alvast van harte welkom !