Meteorieten

Periodiek trekt de aarde in haar baan om de zon door gruiswolken die vaak zijn achtergelaten door passerende kometen. Dit gruis bestaat in hoofdzaak uit kleine steenachtige deeltjes van enkele grammen die van de kometen ontsnappen tijdens dat deel van hun baan waarbij ze relatief dichtbij de zon staan. Dit komt door de opwarming door de zon. Als deze deeltjes ingevangen worden door de aarde vliegen ze met hoge snelheid de dampkring in. Door de wrijving met de luchtdeeltjes worden ze snel zeer heet en verbranden met een lichtverschijnsel. Dit lichtverschijnsel heet: meteoor. In de volksmond spreekt men van 'vallende sterren', maar met sterren heeft het niets van doen.

Perseïdenzwerm:
De aarde gaat in het tijdvak tussen 17 juli en 24 augustus jaarlijks door een van die gruiswolken. Het gaat in dit geval om de Perseïden meteorieten waarvan het maximum (hoogste frequentie) optreedt in de vroege ochtend (ca 03:00 uur MEZT) van 13 augustus. Maar ook enkele dagen voor en na het maximum zijn deze meteorieten te zien. Omdat deze meteorieten allemaal lijken te komen uit één punt gelegen in het sterrenbeeld Perseus worden ze Perseïden genoemd. Dit punt noemt men 'De Radiant'. Tijdens het maximum worden vaak meer dan 100 zichtbare meteorieten gemiddeld per uur geteld, waarbij ze ook in groepen tegelijk kunnen vallen. Het gaat dus om kleine deeltjes van meestal enkele grammen die met hoge snelheid de aardatmosfeer inschieten en verbranden voordat ze de grond bereiken.

LEONIDEN ZWERM:
In het tijdvak van 17-20 november gaat de aarde door gruiswolken die achtergelaten zijn door de periodieke komeet Templel - Tuttle. Voor 2002 heeft men berekent dat dit wel eens een sepectacutair gebeuren zou kunnen zijn met aantallen tot 1000 meteoren per uur.
Het maximum aantal meteorieten wordt verwacht in de vroege ochtend van dinsdag 19 november 2002 tussen 04:15 en 04:45 uur volgens de prognoses van enkele autoriteiten op dit gebied.
(Zie de onderstaande figuur)

Hierboven zien we de baan van de aarde door de stofwolken van de komeet Tempel - Tuttle.
De tijdstippen gelden voor 0 uur locale tijd.
De getallen bij de wolken geven de jaren aan waarin de perihelium passages van de komeet plaatsvonden.

In de vroege ochtend van 19 nov 2002 gaat de aarde volgens de berekeningen dus dwars door zo'n wolk.

Doordat er verschillen in de aardbaan en de banen van de wolken ontstaan is het effect elk jaar weer wat anders.

Perseiden 2002
Verslag van 12/13 augustus 2002
Opgetekend door Gerard Hoogeland en Klaas Wiersema
Fotografie: Gerard Hoogeland en Klaas Wiersema (foto Perseide meteoor)



De bovenstaande foto werd op 13 augustus 2002 door Klaas Wiersema gemaakt op de Metius Sterrenwacht.
Hij gebruikte hierbij een meteorenfotostatief met roterende sector.

 

Metius Sterrenwacht 13-08-2002
gedeeltelijke artist impression

Periodiek trekt de aarde in haar baan om de zon door gruiswolken die vaak zijn achtergelaten door passerende kometen.

Dit gruis bestaat in hoofdzaak uit kleine steenachtige deeltjes van enkele grammen.

Als deze deeltjes ingevangen worden door de aarde vliegen ze met hoge snelheid de dampkring in. Door de wrijving met de luchtdeeltjes worden ze snel zeer heet en verbranden met een lichtverschijnsel. Dit lichtverschijnsel heet: meteoor. In de volksmond spreekt men van 'vallende sterren', maar met sterren heeft het niets van doen.
 

De aarde gaat in het tijdvak tussen 17 juli en 24 augustus jaarlijks door een van die gruiswolken. Het gaat in dit geval om de Perseïden meteorieten waarvan het maximum (hoogste frequentie) optreedt in de vroege ochtend (ca 03:00 uur MEZT) van 13 augustus. Maar ook enkele dagen voor en na het maximum zijn deze meteorieten te zien. Omdat deze meteorieten allemaal lijken te komen uit één punt gelegen in het sterrenbeeld Perseus worden ze Perseïden genoemd. Dit punt noemt men 'De Radiant'. Tijdens het maximum worden vaak meer dan 100 zichtbare meteorieten gemiddeld per uur geteld, waarbij ze ook in groepen tegelijk kunnen vallen. Het gaat dus om kleine deeltjes van meestal enkele grammen die met hoge snelheid de aardatmosfeer inschieten en verbranden voordat ze de grond bereiken. De Maan ging op 12 augustus 2002 al voor middernacht onder, zodat er goede condities waren voor het waarnemen. Het weer te Castricum was zodanig dat gemiddeld de hemel voor 50% bewolk was. Tussen de wolken waren de openingen goed helder.

Verslag van de nacht 12/13 augustus 2002 op de Metius Sterrenwacht
(Gerard Hoogeland)
Het weer was redelijk. Gemiddeld was 50% van de hemel vrij van bewolking, waarbij het in de wolkenloze gebieden goed helder was.
Aanwezig op de Metius Sterrenwacht: Klaas Wiersema, Gerard Hoogeland, Angelique Schoonderwoerd, Paul Koster, Marco Seynen en Rien Dijkstra (gast).
De meeste deelnemers hebben elk 20 tot 30 meteorieten gezien.
Rond het maximum was volgens deze waarnemingen de frequentie ca. 1 meteoor per 5 minuten. Zonder bewolking zou de waargenomen frequentie wel het dubbele zijn geweest. Klaas had twee camera's op een statief met roterende sector opgesteld.
Nog even afwachten wat daar het resultaat van wordt.
Tussen de bedrijven door is ook met de C8 kijker naar een aantal objecten gekeken:
M31 (Sterrenstelsel in Andromeda), M13 (bolhoop in Hercules) en M57 (ringnevel in De Lier) die zich verbazend snel lieten vangen.
Om 03:15 verlieten 4 deelnemers de sterrenwacht omdat de volgende periode niet of te weinig uitgeslapen kon worden. Klaas en Angelique bleven volhouden.

Een verslag van Klaas dat hij via een E-mail aan mij zond volgt na de foto's:


Een comfortabele houding is nodig voor langere observaties


De nachtwacht


Wijzen helpt niet, goed observeren wel...




Muggen waren tijdens het waarnemen massaal aanwezig.
Elke waarnemer heeft wel een paar prikjes opgelopen.
Dit ondanks de Citronella.

-------------E-mail van Klaas--------

Leuk gedaan, met die foto's op de website. Vooral die
truc-foto is goed gelukt....
Hieronder nog een totaal-overzichtje:

nadat jullie weggingen toch nog redelijk wat meteoren gezien.
Ik ben zelf nog gebleven met Angelique tot het helemaal
licht werd. Het werd nog even behoorlijk koud!
Ik ben in totaal uitgekomen op precies 60 meteoren (in de nacht van 12 op
13 aug). Er waren nadat jullie weg waren nog een paar stevig heldere
meteoren zichtbaar, om 3h52 een hele mooie, die uiteen viel in 2 stukken,
om 3h56 een hele heldere (ik denk ongeveen magn. -3), en om 4h26 nog een
hele felle in Cassiopeia.
Die van 3h52 had een "trail" die nog een seconde of 4 a 5 bleef staan.
Je zag de "rook" langzaam verwaaien en kronkelen. Heel erg mooi.
Misschien heb je 1 van deze meteoren nog vanuit de auto gezien?
Die hele heldere die we naar de horizon zagen vallen, toen was jij er ook
nog, was trouwens om 2h05.
We heben ook nog een echte "punt-meteoor" gezien, die recht op je af komt.
Je ziet dan alleen een puntvormig flitsje. Heel raar gezicht.

Ik heb nadat jullie weg waren nog ongeveer 17 meteoren gezien, maar na 5
uur 's ochtends kon je eigenlijk alleen nog de allerhe;lderste zien,
aangezien de opkomende zon de hemel wat mider donker maakte.

Ik heb in totaal een stuk of 15 meteoren ingetekend op het kaartje.
Ik heb gister de filmpjes naar de fotowinkel gebracht, en ik kan ze
vanmiddag ophalen, ben benieuwd wat erop staat...
Ik heb ze alleem laten ontwikkelen, dan inspecteer ik eerst wat erop
staat,
en laat ik de foto's waar een meteoor op staat later afdrukken (als we
tenminste een meteoor op film hebben).

Nou ja, als ik nog nieuws heb dan hoor je 't wel.

Klaas

P.S. Mijn eindscore is 5 muggebulten. Ze jeuken als de ziekte...


Nice fellows...


Kenners zien dat dit Leoniden moeten zijn.
Een Artist Impression wederom.
De oogst van een hele nacht op één plaatje verenigd.